درد در نوزادان و روشهای غیر دارویی کاهش درد: "مراقبت کانگرویی"

فرايند مراقبت و تسکين درد در حيطه فعاليتها و مراقبتهاي پرستاري جاي دارد و مي بايست در استانداردهاي مراقبتي و پرستاري در اولويت قرار بگيرد. پرستاران بايد از آگاهي و دانش کافي در مورد مسائل فيزيولوژيکي و فارماکولوژيک، استفاده از وسايل بررسي درد نوزاد و همچنين اطلاعات فيزيولوژيک و رفتاري پاسخ به درد نوزادان برخوردار باشند.

از جمله علل ايجاد كننده درد در نوزادان می توان تزريقات وريدي و عضلاني، ختنه، پانسمان و ... را نام برد. درد ناشي از انجام پروسیجرهای دردناك مي تواند در خاطر نوزاد باقي بماند و پيامدهاي زيان آوري ايجاد نمايد.

اما نوزادان قادر نيستند احساس درد خود را از نظر محل، شدت، نوع و علايم آن را اظهار كنند. بلكه با :::

1-     پاسخهاي فيزيولوژيكي ((مثل افزايش ضربان قلب، فشار خون، تنفس، افزايش ميزان مصرف اكسيژن، افزايش فشار داخل جمجمه))،

2-     رفتاري ((مثل گريه كردن، ناله كردن، چهره در هم كشيدن، محكم بستن چشمها، جمع يا باز كردن دستها و پاها، افزايش حالت بيداري و تحريك پذيري، همچنين تغيير در تغذيه، استفراغ، از دست دادن اشتها و علاقه يا انر‍ژي براي مكيدن))

3-     و هورموني ((مثل افزايش ترشح كورتيزول، كاتكولامين، گلوكاگون، هورمون رشد، رنين، آلدوسترون و كاهش انسولين)) به درد پاسخ مي دهند.

تحقيقات نشان داده اند كه هورمونهاي آزاد شده ناشي از درد درمان نشده ممكن است صدمه را تشديد نموده، از بهبودي زخم جلوگيري كند، شانس بروز عفونت و نيز طول مدت بستري شدن در بيمارستان و همچنين شانس مرگ و مير را افزايش دهند. آكادمي طب اطفال آمريكا نیز معتقد است عدم درمان درد در مرحله اوليه نوزادي و كودكي مي تواند به طور بالفعل پيامدهاي عميق و ماندگاري داشته باشد. تنش ناشي از درد حتي مختصر و كوتاه منجر به مشکلاتي نظير نارسايي قلبي و ريوي، آريتمي هاي قلبي و تاثير منفي در بهبودي نوزاد مي گردد.

از آنجاييکه پرستاران وقت بيشتري را با بيماران مبتلا به درد صرف مي کنند،  ارزيابي درد بايد قسمتي از کارهاي روزمره پرستاران باشد.

متاسفانه اعضاي تيم پرستاري و پزشکي احساس دردي را که نوزادان در طي روشهاي دردناک تجربه مي کنند، فراموش مي کنند.

تحقيقات نشان داده اند که شايعترين دليل به جا ماندن و تداوم درد در بيمارستانهاي آمريکا ناشي از کم تخمين زدن ميزان درد توسط پرسنل پرستاري و پزشکي مي باشد.

تسکين درد که در حيطه فعاليتها و مداخلات پرستاري است، به روشهاي دارويي و غير دارويي انجام مي شود. از روشهاي غير دارويي تسکين درد مي توان تغيير وضعيت، قنداق کردن، محدود کردن حرکات، بغل کردن، تکان دادن، موزيک، کاستن تحريکات محيطي، معيارهاي آرام بخشي تماسي، تماس پوست با پوست و مکيدن غير مغذي را نام برد.

يکي از روشهاي تماس پوستي، روش مراقبتي کانگورويي است. اين روش مراقبتي اولین بار در سال 1978 در بوگوتاي کلمبيا معرفي شد. در این روش، نوزاد در حاليکه تنها پوشک دارد، در آغوش مادر در تماس پوستي، به صورت عمودي بين سينه هاي مادر قرار داده مي شود.

اين نوع مداخله به تکامل عصبي رفتاري نوزاد کمک کرده و با ايجاد پيوند بين مادر و نوزاد سبب افزايش مهارت مراقبت از نوزاد و اعتماد به نفس مادر مي شود. از زمان اولين مطالعه در بوگوتاي کلمبيا، محققين دريافتند که اين روش بر روي نوزادان اثر تسکيني دارد و يک عامل موثر در کاهش درد در طي مداخلات دردناکی مثل خونگيري از پاشنه پا بوده، این نوزادان خواب آرامتر و گريه کمتري دارند.