مدير كل دفتر بهداشت دهان و دندان وزارت بهداشت ، درمان وآموزش پزشكي ضمن توصيه‌هاي مهمي براي حفاظت از دندان‌هاي كودكان، گفت : ‪ ۹‬ميليون دندان پوسيده در كودكان زير ‪ ۱۲‬سال كشور وجود دارد.

دكتر" محمدمهدي وردي" روز چهارشنبه به مناسبت روز دندانپزشكي در گفت و گو با خبرنگار ايرنا افزود: در كودكان زير ‪ ۱۲‬سال ، حداقل حدود يك دندان مشكل دار اعم از پوسيده، شكسته و از بين رفته وجود دارد و به طور كلي ‪ ۳۲‬درصد اين كودكان ، دندان پوسيده ندارند.

وي با بيان اينكه امسال مجلس شوراي اسلامي دو ميليارد تومان را براي پيشگيري و درمان دندان كودكان زير ‪ ۱۲‬سال اختصاص داده است، اظهار داشت: با اين مبلغ مي‌توانيم فقط ‪ ۵۰۰‬هزار دندان پوسيده كودكان زير ‪ ۱۲‬سال را با تعرفه دولتي درمان كنيم.

وردي مبلغ مورد نياز وزارت بهداشت به درمان دندانهاي پوسيده را ‪۹‬ ميليون كودك زير ‪ ۱۲‬سال ، ‪ ۵۲‬ميليارد و ‪ ۵۰۰‬ميليون تومان ذكر كرد وادامه داد: اگر اين مبلغ به وزارت بهداشت تعلق گيرد طي مدت يك سال با سه هزار و ‪ ۵۰۰‬دندانپزشك در دو شيفت كاري مي‌توان اين تعداد دندان پوسيده را درمان كرد.

وي ، با بيان اينكه درمان دندانهاي پوسيده اين كودكان و پيشگيري از بيماريهاي ناشي از آن باعث كاهش هزينه‌هاي درماني دندان در بزرگسالي مي‌شود، گفت : هم‌اكنون ‪ ۱۴‬مركز ارايه خدمات پيشگيري و درماني دندانپزشكي با تعرفه دولتي فعاليت مي‌كنند.

وردي ، از توزيع ‪ ۵۰۰‬هزارمسواك در مناطق روستايي و محروم كشور طي چند روز آينده خبر داد و اظهار داشت: همچنين ‪ ۸۰‬هزار مسواك انگشتي در بين كودكان زير سه سال طي چند روز آينده توزيع مي‌شود.

اين مقام مسوول در وزارت بهداشت با بيان اينكه در سن شش سالگي دندان دايمي (دندان شش) كه راهنماي رويش دندان هفت است ، رشد مي‌كند، افزود: متاسفانه بسياري از والدين نسبت به مراقبت و جلوگيري از عدم پوسيدگي اين دندان كودكانشان آگاه نيستند واين عامل باعث مي‌شود كودك دچار ناهنجاريهاي فكي شود.

وردي با بيان اينكه ريشه‌هاي دندان عاملي در رشد فك هستند اظهار داشت: به همين دليل براي پيشگيري از اين عامل، ‪ ۱۳‬ميليارد و ‪ ۴۰۰‬ميليون ريال اعتبار براي درمان دندان دايمي كودكان اول و دوم دبستان اختصاص يافته است.

وي توضيح داد: با نظارت وزارت بهداشت و همكاري سازمان بيمه خدمات درماني، با تعرفه دولتي، دفترچه بيمه خدمات درماني و فرانشيز ۳۰ ‪ درصد، درمان دندان دايمي شش كودكان اول و دوم دبستان سراسر كشور در حال انجام است.

وردي ادامه داد: همچنين كودكان اول و دوم دبستان كه در مناطق روستايي و محروم تحت پوشش هيچ نوع بيمه‌اي نيستند، با پرداخت ‪ ۳۰‬درصد هزينه، دندانهايشان درمان مي‌شود.

وي در ادامه مشكلات بهداشت دندان مادران باردار را يكي از عوامل مهم در رويش دندانهاي پوسيده كودكان دانست و گفت : اين مادران به علت كمبود آهن، كلسيم، ويتامين "سي" و "دي" دچار سو تغذيه مي‌شوند و اين كمبودها بر روي جوانه دندانهاي شيري نوزادان كه درداخل رحم مادر شكل مي‌گيرد، اثر نامطلوبي مي‌گذارد.

وردي، مشكلات لثه‌اي كه به علت تغييرات هورموني،استرس‌هاي روحي و رواني و عدم رعايت صحيح بهداشت دهان و دندان ايجاد مي‌شود را از مسايل مهم در مادران باردار ذكر كرد و افزود: به اين مادران كه معمولا دچار التهاب و خونريزي لثه هستند، توصيه مي‌شود بهداشت دهان و دندان را در دوران بارداري رعايت كرده و از خونريزي لثه به هنگام مسواك زدن هراس نداشته باشند.

وي اظهار داشت: مراكز بهداشتي و درماني دانشگاههاي علوم پزشكي سراسر كشور با توجه به اهميت پيشگيري از دندانهاي پوسيده در نوزادان ، خدمات دندانپزشكي ، مشاوره و معاينه به صورت رايگان به مادران شيرده ارايه مي دهند.

طرح غربالگري كشوري كم‌كاري تيروئيد در نوزادان به منظور جلوگيري از عواقب سوء اين بيماري كه به عقب ماندگي ذهني نوزاد مي‌انجامد، از اواسط هفته جاري در سراسر كشور در حال اجراست.

يكي از شايع‌ترين علت‌هاي عقب ماندگي ذهني نوزادان، كم كاري مادرزادي تيروييد مي‌باشد كه در صورت تشخيص بموقع طي چند هفته اول پس از تولد اين بيماري به طور كامل قابل درمان است.

شيوع كم كاري مادرزادي تيروئيد در جهان يك تا سه در چهار هزار تولد زنده‌است، درحاليكه طبق آمارگيري مركزتحقيقات غدد دانشگاه شهيد بهشتي شيوع اين بيماري در ايران يك در هزار تا يك در هزار و ‪ ۴۰۰‬تولد زنده مي‌باشد.

متخصصان اجراي اين طرح را گام مهمي در جهت ايجاد جامعه‌اي سالم و پويا ارزيابي مي‌كنند كه اگرچه با تاخير اجرا شده، اما معتقدند كه براي اجراي موفق آن بايد فرهنگ‌سازي شود و تعداد مراكزي كه اقدام به انجام آزمايش مي‌كنند، در سراسر كشور بويژه در مناطق محروم و فقيرنشين افزايش يابد.

فوق تخصص غدد درون ريز درباره اهميت اجراي اين طرح گفت: اجراي اين طرح باعث كاهش بيماري نوزادان و عقب ماندگي ذهني آنان، كاهش هزينه‌هاي اجتماعي ناشي ازاين بيماري، افزايش قد و رفع بعضي از بيماريهاي عصبي و ذهني و در نتيجه افزايش ضريب هوشي نوجوانان و جوانان كشور مي‌شود.

دكتر رضا خمسه با اشاره به اينكه هم‌اكنون در تعدادي از دانشگاه‌هاي كشور طي روزهاي سوم تا پنجم بعدازتولد غربالگري مادرزادي تيروييد از طريق آزمايش خون اجرا مي‌شود، گفت: هورمون تيروييد يكي از هورمونهاي مهم در رشد و تكامل نوزاد است كه كمبود آن عوارضي نظير عقب ماندگي ذهني، كوتاهي قد، ناشنوايي، لالي و بعضي از بيماريهاي مغزي و عصبي در نوزاد ايجاد مي‌كند.

وي انجام غربالگري نوزادان در هر جامعه را موجب شناسايي زودرس نوزادان مبتلا به اين بيماري و درمان سريع و جلوگيري ازبروز عوارض ياد شده دانست و افزود: عدم تشخيص و درمان بموقع اين بيماري عوارض جبران ناپذير بر مغز بويژه كاهش شديد ضريب هوشي در مبتلايان به همراه خواهد داشت.

وي در تعريف غده تيروييد گفت: اين غده با وزن تقريبي ‪ ۱۵‬گرم به عنوان يكي از مهم‌ترين غدد درون ريز بدن است كه جلو گردن قرار دارد، اين غده با ساخت دو هورمون (تيروكسين و تيرونين) در سال‌هاي نخست پس از تولد درتكامل مغز و پس از تولد درسوخت وساز، رشد سلول‌هاي انساني نقش مهمي دارد به نحوي كه در كشورهاي پيشرفته به دليل اهميت فعاليت اين غده، نوزادان پس از تولد از لحاظ كاركرد طبيعي غده تيروئيد مورد ارزيابي و غربالگري قرار مي‌گيرند.

فوق تخصص غدد درون ريز و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي نيز درمورد شايع‌ترين بيماري غده تيروييد يعني "گواتر" گفت: گواتر با تيروئيد فرق دارد، تيروييد يكي از غدد درون ريز و از اعضاي مهم بدن است در حالي كه گواتر به معناي بزرگي غده تيروييد است.

دكتر مرتضي جلالياني با اشاره به اينكه اين بزرگي از خفيف تا شديد طبقه بندي مي‌شود،افزود: در يك تقسيم‌بندي ساده با سه نوع گواتر ساده، كم كار و پركار روبه رو هستيم.

بنابر اظهار اين متخصص، علت ايجاد گواتر كاملا مشخص نيست، اما كمبود يد به عنوان يكي از شايع‌ترين علل گواتر آندميك در دنيا مطرح است.

وي جراحي‌هاي تيروئيد،كمبود شديد يد، عدم تبديل يد به هورمون پس از ورود به تيروئيد، عدم، ناقص يا نابجا تشكيل شدن غده تيروييد در جنين، مصرف يد راديو اكتيو در جهت درمان پركاري تيروييد، بيماري هاشي موتو (التهاب مزمن تيروئيد)،بيماري‌هاي غده هيپوفيز و هيپوتالاموس را باعث بروز كم‌كاري تيروييد عنوان كرد.

جلالياني با ذكر اينكه علايم باليني كم كاري تيروئيد درافرادمختلف متفاوت است، گفت: هورمون‌هاي تيروييد پيش نياز تكامل عقلاني هستند و عدم تشخيص به موقع ان در دوران نوزادي منجر به اختلال درتكامل مغز، اختلالات تكامل رواني و حركتي مي‌شود.

وي افزود : در صورت كم كار شدن تيروئيد در سنين مدرسه نيز امكان كاهش توانايي‌هاي تحصيلي و يا توقف رشد صورت مي‌گيرد كه با علايمي نظير ضعف، بي‌حالي و خستگي همراه است.

وي‌ادامه داد: گاهي كم‌كاري تيروييد با چاقي همراه است، ولي عكس اين مسئله صادق نيست، در واقع هر فرد چاقي مشكل كم‌كاري تيروييد ندارد.

يكي ديگرازمتخصصان غدد درون ريز نيز در رابطه با اجراي اين طرح و تاثير درمان آن گفت : درمان كم كاري تيروئيد، مادام العمر است حتي زنان در دوران بارداري نبايد اقدام به قطع دارو كنند،چرا كه در اين زمان نياز به افزايش مقدار داروست.

دكتر الياس شهبازخاني افزود : علائم و عوارض ناشي از اين بيماري با درمان برگشت پذير هستند.

وي درباره پركاري تيروييد نيزگفت:پركاري تيروئيد با ميزان‌ بالاي تيروكسين آزاد سرم و كاهش تيروتروپين كمتر از حد طبيعي رخ مي‌دهد.

وي خاطرنشان ساخت:جوانان بيشتر با علايم عصبي، تغيير خلق وخو، تحريك پذيري، تغيير رفتار و افراد مسن تر با مشكلات قلبي، ضعف و بي‌حالي مفرط ناشي از اين بيماري مراجعه مي‌كنند.

دكتر شهبازخاني با اشاره به اين مساله كه مصرف زياد يد نيز درست نيست و بايد مصرف يد در حد مجاز باشد،گفت: گاهي افراد برخي از مواد غذايي را به دليل خاصيت ضد تيروئيدي آن از رژيم غذايي خود حذف مي‌كنند، در حالي كه اين مواد در غذاي روزانه به اندازه‌اي مصرف نمي‌شوند كه منجر به‌بيماري شوند،كلم ،شلغم و ياگاهي افراد براي پيشگيري از گواتر به رژيم غذايي خود ماهي اضافه مي‌كنند، كه ‌توصيه به مصرف آن مي‌شود. ولي افراد با استفاده از ماهي نمي‌توانند از بروز گواتر پيشگيري كنند.

وي درباره پراكندگي گواتر درايران افزود: درسال‌هاي گذشته گواتر در تمام سطح كشور به ويژه در نواحي روستايي، كوهستاني و در مناطق كنار دريا شايع بود، اما بيش از يك دهه (از حدود سال ‪ (۱۳۷۳‬با توزيع نمك يد دار در سطح كشور مشكل كمبود يد تا حدود زيادي مرتفع شده است.

دكترشهبازخاني رازموفقيت اين طرح را فرهنگ‌سازي از طريق رسانه‌ها،افزايش مراكزي كه اقدام به انجام ازمايش مي‌كنند در مناطق محروم و فقيرنشين ذكر كرد و افزود: مهمترين عامل، فرهنگ‌سازي است كه بايد خانواده‌ها را بااين مهم اشنا كرد و انان را تشويق به بردن فرزندانشان به اين مراكز كرد.